चाणक्य नीति · Wealth, Giving and Honour
पावसासारखे पाणी नाही
नास्ति मेघसमं तोयं नास्ति चात्मसमं बलम् । नास्ति चक्षुःसमं तेजो नास्ति धान्यसमं प्रियम् ॥
आता पुस्तक विचारते, खरे मौल्यवान काय? “पावसासारखे पाणी नाही, स्वतःच्या बळासारखे बळ नाही, डोळ्यांसारखा प्रकाश नाही, आणि धान्यासारखे प्रिय काही नाही.” प्रत्येक गोष्ट आपल्या प्रकारात सर्वश्रेष्ठ आहे. पाऊस प्रत्येक विहीर, तलाव आणि नदी भरतो. शेतकऱ्यांचा हा देश पाऊस पडला तर जगे, नाही पडला तर उपाशी मरे. मिहिरचंद्र सांगतात, स्वतःचे बळच अडचणीच्या वेळी कामी येते; दुसऱ्याचे येईलच असे नाही. शेजाऱ्याचे बैल उसने घ्यावे लागणारा शेतकरी शेजाऱ्याची नांगरणी आटोपल्यावरच नांगरू शकतो. आणि पाऊस काही त्याच्यासाठी थांबत नाही. डोळा हा असा प्रकाश आहे, ज्याच्यामुळे बाकीचा सगळा प्रकाश दिसतो. आणि धान्य म्हणजे साक्षात जीवन. दुष्काळाच्या वर्षी धान्याचे एक पोते सोन्याने भरलेल्या पेटीपेक्षा मोलाचे ठरे. अध्याय ५, श्लोक १७.