चाणक्य नीति · Wealth, Giving and Honour
समुद्रावरचा पाऊस
वृथा वृष्टिः समुद्रेषु वृथा तृप्तेषु भोजनम् । वृथा दानं धनाढ्येषु वृथा दीपो दिवापि च ॥
दान कशामुळे सार्थ ठरते? पहिली गोष्ट, गरज. “समुद्रावर पडलेला पाऊस वाया जातो. तसेच पोट भरलेल्याला दिलेले अन्न, श्रीमंताला दिलेले दान, आणि दिवसा लावलेला दिवा.” हे चारही आधीच भरलेल्यात आणखी भर घालतात. समुद्रात अमाप पाणी आहे. पोट भरलेला माणूस आणखी एक घासही खाऊ शकत नाही. दिवस सूर्याने आधीच उजळलेला असतो. आणि श्रीमंताला पैसे दिले, तर तो ते आपल्या ढिगात टाकतो; त्याच्या लक्षातही येत नाही. दानाचे मोल ते किती गरज भागवते, यावर ठरते. श्रीमंत जे नाणे विसरून जातो, त्यावर एखाद्या गरीब कुटुंबाचे कित्येक दिवस पोट भरू शकते. अध्याय ५, श्लोक १६.