चाणक्य नीति · Wealth, Giving and Honour
सूर्याजवळ चंद्र
अयममृतनिधानं नायकोऽप्योषधीनाम् अमृतमयशरीरः कान्तियुक्तोऽपि चन्द्रः । भवति विगतरश्मिर्मण्डलं प्राप्य भानोः परसदननिविष्टः को लघुत्वं न याति ॥
“हा चंद्र अमृताचा साठा आहे, औषधींचा स्वामी आहे. त्याचे शरीर अमृतमय आहे, आणि तो कांतीने झळाळतो. तरी सूर्याच्या मंडळात गेला, की तो आपले किरण गमावतो. दुसऱ्याच्या घरी गेल्यावर कोण लहान होत नाही?” जुन्या समजुतीनुसार चंद्रात अमृत, म्हणजे देवांचे पेय, असते. त्याच्या शीतल प्रकाशावर वनस्पती पोसतात, म्हणून त्याला औषधींचा स्वामी म्हणत. दर महिन्याला, अमावास्येला, तो सूर्याच्या अगदी जवळून जातो, आणि आकाशातून दिसेनासा होतो. कवी याला सूर्याच्या घरी दिलेली भेट मानतो. तिथे यजमानाच्या तेजापुढे पाहुण्याचा प्रकाश विझून जातो. माणसांचेही तसेच. आपल्या गावात ज्याला मान असतो, तो माणूस एखाद्या थोरामोठ्याच्या घरी पंगतीच्या टोकाला बसलेला एक साधा पाहुणा तेवढा उरतो. अध्याय १५, श्लोक १४.