चाणक्य नीति · Wealth, Giving and Honour
तीन रत्ने
पृथिव्यां त्रीणि रत्नानि जलमन्नं सुभाषितम् । मूढैः पाषाणखण्डेषु रत्नसंज्ञा विधीयते ॥
“पृथ्वीवर तीन रत्ने आहेत: पाणी, अन्न आणि सुभाषित. मूर्ख लोक दगडांच्या तुकड्यांना रत्न म्हणतात.” तिसरे रत्न सुभाषित, म्हणजे “चांगले बोललेले”: शहाणपणाचे वचन; किंवा मिहिरचंद्रांच्या अर्थाप्रमाणे गोड, प्रेमळ बोलणे. पाणी आणि अन्न माणसाला जिवंत ठेवतात. चांगला शब्द त्याला योग्य वाटेवर ठेवतो. उतावळेपणाने व्यवहार करण्याआधी मित्राने दिलेला सल्ला, किंवा दुःखात असलेल्या माणसाशी बोललेला प्रेमाचा शब्द, हे त्याचे दाखले. हिरे-माणके यांपैकी काहीच करत नाहीत. लोकांनी त्यांच्यावर ठरवलेली किंमत, एवढेच त्यांचे मोल. वाळवंटातला तहानलेला प्रवासी एका पेलाभर पाण्यासाठी आपली सगळी रत्ने देईल. श्लोकाला हेच सांगायचे आहे. अध्याय १४, श्लोक १.