नीतिशतक
प्रत्येक गुणाला डाग
जाड्यं ह्रीमति गण्यते व्रतरुचौ दम्भः शुचौ कैतवं शूरे निर्घृणता मुनौ विमतिता दैन्यं प्रियालापिनि । तेजस्विन्यवलिप्तता मुखरता वक्तर्यशक्तिः स्थिरे तत्को नाम गुणो भवेत्स गुणिनां यो दुर्जनैर्नाङ्कितः ॥
“विनयी माणसात त्यांना जडपणा दिसतो, व्रतवैकल्यांची आवड असणाऱ्यात ढोंग, शुचिर्भूत माणसात कपट. शूराला ते निर्दय म्हणतात, मुनीला वेंधळा, आणि गोड बोलणाऱ्याला लाचार. तेजस्वी माणसाला ते गर्विष्ठ म्हणतात, उत्तम वक्त्याला बडबड्या, आणि स्थिर माणसाला दुबळा. गुणवंतांचा असा कोणता गुण आहे, ज्याला दुर्जनांनी डाग दिला नाही?” नऊ गुण, आणि प्रत्येकासाठी बाहेरून त्याच्यासारखाच दिसणारा एक दोष. विनय शांत असतो, आणि जडपणाही शांतच असतो. शौर्य जोरात घाव घालते, आणि क्रौर्यही. गोड शब्द सुखावतात, आणि खुशामतही. खोल विचारात हरवलेला मुनी नीट विचारच करू न शकणाऱ्या माणसासारखा दिसू शकतो. म्हणूनच ही निंदा लागू पडते: प्रत्येक आरोप जवळजवळ रास्त वाटतो. दरबारातला एक प्रामाणिक खजिनदार डोळ्यांपुढे आणा. मत्सरी प्रतिस्पर्धी त्याच्या एकेका नाण्याच्या काळजीला चोराची सावधगिरी म्हणतो, आणि त्याच्या शांत स्वभावाला जडपणा. शेवटच्या शब्दाचा अर्थ आहे खूण केलेला, डाग दिलेला. दुर्जनांच्या डागातून एकही चांगला गुण सुटत नाही. नीतिशतक, श्लोक ५४ (दुर्जन).