नीतिशतक
गवत, पाणी आणि संतोष
मृगमीनसज्जनानां तृणजलसंतोषविहितवृत्तीनाम् । लुब्धकधीवरपिशुना निष्कारणवैरिणो जगति ॥
“हरणे गवतावर जगतात, मासे पाण्यावर, आणि सज्जन संतोषावर. तरीही या जगात त्यांना विनाकारण वैरी असतात: पारधी, कोळी आणि चुगलखोर.” तीन जीव, तीन साध्या उपजीविका, तीन वैरी. चरून हरीण कोणाचे नुकसान करत नाही, पोहून मासा कोणाचे करत नाही. सज्जन माणूस एवढेच मागतो: मला शांतपणे जगू द्या. खरी गंमत तिसऱ्या अन्नात आहे. गवत आणि पाणी हाताने धरता येते; संतोष धरता येत नाही. तरीही हरीण गवतावर जगते, तसा सज्जन संतोषावर जगतो. या तिघा वैऱ्यांपैकी कोणाचेही त्याच्या सावजाने काही वाकडे केलेले नाही. हरणाने पारध्याचे काही बिघडवले नव्हते, आणि सज्जनाने चुगलखोराचे. “विनाकारण” याचा अर्थ हाच. चुगलखोर म्हणजे माणसांच्या पाठीमागे त्यांच्याविरुद्ध कुजबुजणारा. त्याच्यापाशी दुर्जनांचा विभाग संपतो. नीतिशतक, श्लोक ६१ (दुर्जन).