नीतिशतक
प्रत्येक ढग बरसत नाही
रे रे चातक सावधानमनसा मित्र क्षणं श्रूयतामम्भोदा बहवो हि सन्ति गगने सर्वेपि नैतादृशाः । केचिद्वृष्टिभिरार्द्रयन्ति वसुधां गर्जन्ति केचिद्वृथा यं यं पश्यसि तस्य तस्य पुरतो मा ब्रूहि दीनं वचः ॥
“अरे अरे चातका, मित्रा, क्षणभर लक्ष देऊन ऐक. आकाशात ढग पुष्कळ आहेत, पण सगळे काही याच्यासारखे नाहीत. काही पावसाने धरती चिंब भिजवतात; काही नुसतेच व्यर्थ गरजतात. जो जो दिसेल, त्याच्या त्याच्यापुढे दीनवाणे बोलू नकोस.” आता कोणीतरी मित्र म्हणून पक्ष्याला उत्तर देतो. खालून पाहिले, तर सगळे ढग सारखेच दिसतात. काही पाऊस देतात. बाकीचे मोठा गडगडाट करतात, आणि काहीच देत नाहीत. मराठी म्हणच आहे: गरजेल तो पडेल काय? पक्षी म्हणजे गरजू माणूस, आणि ढग म्हणजे श्रीमंत. प्रत्येकापुढे हात पसरला, तर बहुतेकांकडून अपमानच पदरी येतो. देणारे कोण, ते ओळखावे, आणि आपली हाक त्यांच्यासाठीच राखून ठेवावी. हे दोन श्लोक धनाचा विभाग संपवतात. पहिला देणाऱ्याला सांगतो, याचनेची वाट पाहू नकोस. दुसरा गरजूला सांगतो, प्रत्येकापुढे याचना करू नकोस. नीतिशतक, श्लोक ५१ (धन).