नीतिशतक
सोन्याविना अलंकार
करे श्लाघ्यस्त्यागः शिरसि गुरुपादप्रणयिता मुखे सत्या वाणी विजयि भुजयोर्वीर्यमतुलम् । हृदि स्वस्था वृत्तिः श्रुतमधिगतं च श्रवणयोर्विनाप्यैश्वर्येण प्रकृतिमहतां मण्डनमिदम् ॥
“हातात प्रशंसनीय दान. मस्तकावर गुरूंच्या चरणी नमण्याची आवड. मुखात सत्य वाणी. बाहूंमध्ये विजय मिळवून देणारे अतुल बळ. हृदयात स्वस्थ मन. कानांत ऐकलेली आणि आत्मसात केलेली विद्या. ऐश्वर्य नसतानाही, स्वभावाने थोर असलेल्यांचे हे अलंकार.” श्लोक माणसाला डोक्यापासून हातापर्यंत सजवतो, पण दागिन्यांनी नव्हे, आचरणाने. श्रीमंत जिथे अंगठ्या आणि कडी घालतात, तिथे थोर माणसाचा हात दान देतो. ज्या मस्तकावर रत्नजडित मुकुट शोभला असता, ते गुरूंच्या पायांशी नमते. ज्या कानांत कुंडले शोभली असती, त्यांत विद्या असते. हा शेवटचा अलंकार त्याच्या जागेला अगदी साजेसा. विद्येसाठी इथला संस्कृत शब्द आहे “श्रुत”, म्हणजे “ऐकलेले”; कारण विद्या गुरूंच्या मुखातून शिष्याच्या कानात जात असे. मुद्दा शेवटच्या ओळीत आहे: गरीब माणूसही हे सहाही अलंकार घालू शकतो. नीतिशतक, श्लोक ६५ (सज्जन).