नीतिशतक
वाकून उंच होणारे
नम्रत्वेनोन्नमन्तः परगुणकथनैः स्वान्गुणान्ख्यापयन्तः स्वार्थान्संपादयन्तो विततपृथुतरारम्भयत्नाः परार्थे । क्षान्त्यैवाक्षेपरूक्षाक्षरमुखरमुखान्दुर्मुखान्दूषयन्तः सन्तः साश्चर्यचर्या जगति बहुमताः कस्य नाभ्यर्चनीयाः ॥
“ते नम्रपणे वाकून उंच होतात. इतरांच्या गुणांचे वर्णन करून आपले गुण प्रकट करतात. स्वतःची कामे साधतात, आणि त्यांचे मोठे, दूरवर पसरलेले प्रयत्न इतरांच्या भल्यासाठी असतात. कठोर शिवीगाळीने ज्यांची तोंडे गरजत असतात, अशा शिवराळ माणसांना ते केवळ सहनशीलतेने खजील करतात. ज्यांचे आचरण आश्चर्यकारक आहे, आणि जगभर ज्यांना मान आहे, अशा सज्जनांचा आदर कोण करणार नाही?” प्रत्येक ओळ विरोधाभासासारखी वाटते, आणि प्रत्येक खरी आहे. नम्र माणसाला त्याने मिळवलेला आदरच उंच नेतो. इतरांची स्तुती दाखवते, की या माणसात मत्सर नाही; आणि फुशारकीपेक्षा ती त्याच्याविषयी कितीतरी जास्त सांगते. शेवटचा फटकारा सर्वांत सूक्ष्म. शिवीला शिवीने उत्तर दिले, तर भांडण बरोबरीत सुटते. शांतपणे उत्तर दिले, तर शिव्या देणारा आपल्याच गोंगाटात एकटा उरतो. या श्लोकाने सज्जनांचा विभाग संपतो. पुढचा विभाग परोपकाराकडे वळतो. नीतिशतक, श्लोक ६९ (सज्जन).