नीतिशतक
सगळ्यांची एकच वाट
प्राणाघातान्निवृत्तिः परधनहरणे संयमः सत्यवाक्यं काले शक्त्या प्रदानं युवतिजनकथामूकभावः परेषाम् । तृष्णास्रोतोविभङ्गो गुरुषु च विनयः सर्वभूतानुकम्पा सामान्यः सर्वशास्त्रेष्वनुपहतविधिः श्रेयसामेष पन्थाः ॥
“जीवहिंसेपासून दूर राहणे; परधन हरण्यापासून स्वतःला आवरणे; सत्य बोलणे; योग्य वेळी, शक्तीप्रमाणे दान देणे. परक्यांच्या तरुण स्त्रियांविषयी तोंड बंद ठेवणे; तृष्णेचा प्रवाह तोडणे; वडीलधाऱ्यांपुढे विनय; सर्व प्राण्यांविषयी करुणा. कल्याणाची ही वाट सर्व शास्त्रांत सारखी आहे, आणि ती कोणताही नियम मोडत नाही.” आठांपैकी चार गोष्टी टाळायच्या आहेत: हत्या, चोरी, परस्त्रियांविषयीच्या उथळ गप्पा, आणि तृष्णा. तृष्णेचे चित्र एका प्रवाहाचे आहे: काहीतरी त्याला तोडत नाही, तोपर्यंत तो वाहतच राहतो. उरलेल्या चार करायच्या आहेत: सत्य बोलणे, वेळेवर देणे, नम्र असणे, आणि प्रत्येक जिवावर दया करणे. शास्त्रे म्हणजे विद्येचे जुने ग्रंथ, आणि अनेक गोष्टींवर त्यांचे आपसात वाद आहेत. शेवटची ओळ सांगते, या आठांवर मात्र सगळ्यांचे एकमत आहे. माणूस कोणत्याही संप्रदायाचा असो, ही वाट त्याचा एकही नियम मोडत नाही. यांतल्या तीन मोठ्या गोष्टी किती दूरवर मान्य आहेत, याचा विचार करा. हत्या न करणे, चोरी न करणे आणि खोटे न बोलणे: हिंदू, जैन आणि बौद्ध शिकवणींत या तिन्ही अगदी अग्रस्थानी आहेत. नीतिशतक, श्लोक २६ (विद्वान).