नीतिशतक
सर्वांत श्रेष्ठ अलंकार
ऐश्वर्यस्य विभूषणं सुजनता शौर्यस्य वाक्संयमो ज्ञानस्योपशमः श्रुतस्य विनयो वित्तस्य पात्रे व्ययः । अक्रोधस्तपसः क्षमा प्रभवितुर्धर्मस्य निर्व्याजता सर्वेषामपि सर्वकारणमिदं शीलं परं भूषणम् ॥
“ऐश्वर्याला सौजन्य शोभते, शौर्याला वाणीवरचा संयम, ज्ञानाला शांती, आणि विद्येला विनय. धनाला योग्य माणसासाठी केलेला खर्च शोभतो, तपाला अक्रोध, समर्थाला क्षमा, आणि धर्माला निष्कपटपणा. पण या सगळ्यांचा श्रेष्ठ अलंकार म्हणजे शील; कारण तेच या सगळ्यांचे मूळ आहे.” आठ देणग्या, आणि प्रत्येकीला शोभणारा एकेक गुण. एकटी असली, तर प्रत्येक देणगी कुरूप होऊ शकते. सौजन्य नसलेली सत्ता गुंडाची असते. बढाई मारणारे शौर्य अर्धे वाया गेलेले असते. विनय नसलेली विद्या म्हणजे तोच गर्व, ज्याची तिसऱ्या श्लोकाने टिंगल केली होती: स्वतःची खात्री वाटण्याइतकेच ज्याला कळते, त्या माणसाचा गर्व. तप म्हणजे तपस्व्याची कठोर साधना; तापट स्वभावाने ते धुळीला मिळते. धर्म म्हणजे योग्य आचरण; तो दिखाव्यासाठी केला, तर तो धर्मच नव्हे. मग नववा: शील, म्हणजे माणसाचा स्थिर स्वभाव आणि आचरण. तो इतरांच्या रांगेतला आणखी एक अलंकार नाही. बाकीचे सगळे गुण त्यातूनच उगवतात, म्हणून तो सगळ्यांहून उजळ दिसतो. नीतिशतक, श्लोक ८२ (धैर्य).