नीतिशतक
फुलाच्या दोनच गती
कुसुमस्तबकस्येव द्वे गती स्तो मनस्विनाम् । मूर्ध्नि वा सर्वलोकस्य विशीर्येत वनेथवा ॥
“फुलांच्या गुच्छाप्रमाणे मनस्वी माणसांना दोनच गती असतात: एक तर साऱ्या जगाच्या मस्तकी विराजमान होणे, नाही तर रानातच सुकून जाणे.” मनस्वी म्हणजे आपल्या योग्यतेची प्रखर जाणीव असलेले. फुले डोक्यावर धारण केली जात, माळांत आणि केसांत, मानाची आणि उत्सवाची खूण म्हणून. फुलांच्या घोसाचे दोनच शेवट संभवतात. कोणी तो खुडतो आणि उंच मस्तकी धारण करतो, जिथे तो सगळ्यांना दिसतो. नाही तर तो रानातल्या आपल्या फांदीवरच राहतो, आणि कोणाच्या नजरेस न पडता तिथेच कोमेजतो. फुलाला तिसरी गती नाही, आणि मानी मनालाही नाही. असा माणूस पायदळी तुडवला जात नाही, की कवडीमोलाने विकला जात नाही. एक तर जग उघडपणे त्याचा मान करते, नाही तर तो अज्ञात राहून आपले आयुष्य घालवतो. या श्लोकात रान ही काही नामुष्की नाही. तिथे कोमेजणारे फूल कोणी कधी धारण केले नाही, हे खरे; पण ते कधी कोणाच्या पायाखालीही आले नाही. नीतिशतक, श्लोक ३३ (मान आणि शौर्य).