नीतिशतक
वाहणाऱ्याला कोण वाहतो?
वहति भुवनश्रेणीं शेषः फणाफलकस्थितां कमठपतिना मध्येपृष्ठं सदा स विधार्यते । तमपि कुरुते क्रोडाधीनं पयोधिरनादरादहह महतां निःसीमानश्चरित्रविभूतयः ॥
“शेष आपल्या पसरट फण्यांवर भुवनांची अख्खी माळ तोलून धरतो. त्याला स्वतःला कूर्मराज आपल्या पाठीवर सदैव धरून असतो. आणि समुद्र त्या कासवालाही कसलीच पर्वा न करता आपल्या कुशीत घेऊन असतो. अहाहा! थोरांच्या कर्तृत्वाच्या वैभवाला सीमाच नाही!” शेष हा हिंदू कथांतला महान सर्प; त्याच्या फण्यांवर सारी भुवने टेकलेली आहेत. एवढेच आश्चर्य पुरेसे होते; पण श्लोक आणखी वर चढतो. शेषाच्या खाली कूर्मराज आहे: सर्प आणि भुवने दोन्ही पेलण्याइतके अवाढव्य कासव. आणि ते कासव समुद्राच्या एका कोपऱ्यातली क्षुल्लक गोष्ट. प्रत्येक जण एक प्रचंड कामगिरी करतो, आणि प्रत्येकावर पुढचा मात करतो; तोही कमी कष्टात जास्त करून. आपण काय धरून आहोत, याची समुद्राला दखलही नसते. मान आणि शौर्य यांच्या विभागात हाच मुद्दा आहे. कर्तृत्व कितीही मोठे असो, त्याच्या पलीकडे त्याहून मोठे असते, आणि तेही अधिक सहजतेने केलेले. खरे थोर आपले ओझे गाजावाजा न करता वाहतात. नीतिशतक, श्लोक ३५ (मान आणि शौर्य).