वैराग्यशतक
थरथरणारी सावली
रम्यं हर्म्यतलं न किं वसतये श्राव्यं न गेयादिकं किं वा प्राणसमासमागमसुखं नैवाधिकं प्रीतये । किं तूद्भ्रान्तपतत्पतङ्गपवनव्यालोलदीपाङ्कुरच्छायाचञ्चलमाकलय्य सकलं सन्तो वनान्तं गताः ॥
श्लोक आधी प्रत्येक सुख मान्य करतो. “राहायला महालाची गच्ची सुखाची नाही का? गाणे-बजावणे ऐकायला गोड नाही का? प्राणाइतक्या प्रिय स्त्रीच्या सहवासाचा आनंद हाच सर्वांत मोठा आनंद नाही का? तरीही सज्जन वनात निघून गेले. कारण त्यांनी पाहिले, की हे सगळे थरथरते आहे. दिव्याच्या ज्योतीभोवती पतंग भिरभिरतात आणि तिच्यात पडतात; त्यांच्या पंखांच्या वाऱ्याने ज्योत हलते, आणि तिची सावली थरथरते. हे सगळे त्या सावलीसारखेच चंचल आहे.” श्रीमंत आयुष्याची तीन सुखे: सुंदर घर, गाणे आणि प्रेम. मग ते चित्र. रात्री दिव्याभोवती पतंग गर्दी करतात, आणि त्यात पडतात. त्यांच्या पंखांनी हवा हलते, इवलीशी ज्योत डुलते, आणि भिंतीवरची तिची सावली थरथरते. ज्योतच अस्थिर, आणि तिची सावली त्याहून अस्थिर. ही सुखे एवढीच स्थिर आहेत. म्हणून सज्जन बाहेर पडले; महाल नकोसा होता म्हणून नव्हे, तर तो थरथरताना त्यांनी पाहिला होता म्हणून. वैराग्यशतक, श्लोक ८० (नित्य आणि अनित्य).