वैराग्यशतक
रिकाम्या घरातला दिवा
नाभ्यस्ता भुवि वादिवृन्ददमनी विद्या विनीतोचिता खड्गाग्रैः करिकुम्भपीठदलनैर्नाकं न नीतं यशः । कान्ताकोमलपल्लवाधररसः पीतो न चन्द्रोदये तारुण्यं गतमेव निष्फलमहो शून्यालये दीपवत् ॥
“वादी पंडितांचे थवेच्या थवे गप्प करणारी विद्या आम्ही या पृथ्वीवर कधी शिकलो नाही, ना विनयशील माणसाला शोभणारी विद्या. हत्तींची गंडस्थळे फोडणाऱ्या तलवारीच्या टोकांवर आम्ही आपली कीर्ती स्वर्गापर्यंत कधी नेली नाही. चंद्र उगवताना, कोवळ्या पालवीसारख्या मृदू अशा प्रियेच्या ओठांचा मधुर रस आम्ही कधी प्यालो नाही. अरेरे, रिकाम्या घरातल्या दिव्यासारखे आमचे तारुण्य असेच निष्फळ गेले.” तीन आयुष्ये हुकली: विद्वानाचे, योद्ध्याचे आणि प्रेमिकाचे. तेलंग विद्वानाची विद्या दोन प्रकारची मानतात: वाद जिंकणारी वादपटूची विद्या, आणि नम्र मनाला शोभणारी सुसंस्कृत माणसाची विद्या. युद्धातल्या हत्तीच्या कपाळावर दोन मोठे घुमटासारखे उंचवटे असतात, त्यांना गंडस्थळे म्हणतात. लढाईत ती तलवारीने फोडणाऱ्या योद्ध्याची कीर्ती स्वर्गापर्यंत पोहोचते. दिवा हे सर्वांत करुण चित्र. तो जळतो, आपले तेल संपवतो, पण त्याच्या उजेडात पाहायला घरात कोणीच नसते. तसे तारुण्य जळून गेले, आणि त्याने काहीच उजळले नाही. वैराग्यशतक, श्लोक ४६ (काळ).