वैराग्यशतक
आशा मला नाचवते
खलोल्लापाः सोढाः कथमपि तदाराधनपरैर्निगृह्यान्तर्बाष्पं हसितमपि शून्येन मनसा । कृतश्चित्तस्तम्भः प्रतिहतधियामञ्जलिरपि त्वमाशे मोघाशे किमु परमतो नर्तयसि माम् ॥
आता कवी आशेला फैलावर घेतात; तीच भूक, फक्त दुसऱ्या नावाने. “दुर्जनांना खूश ठेवण्याच्या नादात मी त्यांचे उद्धट बोलणे कसेबसे सोसले. डोळ्यांतले अश्रू आतल्या आत दाबून धरले, आणि रिकाम्या मनाने हसलोसुद्धा. मन घट्ट आवरून, अक्कल नसलेल्यांपुढेही हात जोडले. अगे आशे, फोल ठरणाऱ्या आशे, तू मला आणखी किती नाचवणार आहेस?” हा खुशामत करणाऱ्याचा दिवस आहे. श्रीमंत मूर्खाचे टोमणे तो ऐकतो, आणि ते विनोद असल्यासारखा हसतो. अश्रू गिळतो. मनातली तुच्छता चेहऱ्यावर झळकू नये, म्हणून मन स्थिर धरतो; आणि अगदी अक्कलशून्य माणसांनाही हात जोडून नमस्कार करतो. शेवटची ओळ आशेला दोनदा हाक मारते: आधी इच्छा म्हणून, मग नेहमी फोल ठरणारी आशा म्हणून. ती वाजवते, आणि कवी तिच्या तालावर नाचतात. उपरोध असा, की हे त्यांना कळते आहे, आणि तरीही ते नाचत राहतात. वैराग्यशतक, श्लोक ४ (तृष्णा).