वैराग्यशतक
परक्या दारी कावळ्यासारखा
भ्रान्तं देशमनेकदुर्गविषमं प्राप्तं न किंचित्फलं त्यक्त्वा जातिकुलाभिमानमुचितं सेवा कृता निष्फला । भुक्तं मानविवर्जितं परगृहेष्वाशङ्कया काकवत्तृष्णे जृम्भसि पापकर्मनिरते नाद्यापि संतुष्यसि ॥
आता भर्तृहरी खुद्द तृष्णेलाच फैलावर घेतात, आणि तिच्यापायी काय काय गमावले, याचा हिशेब मांडतात. “खाचखळग्यांनी अवघड झालेल्या अनेक मुलखांतून मी भटकलो, आणि हाती काहीच लागले नाही. जात आणि कूळ यांचा अभिमान, तोही रास्त अभिमान, सोडून मी श्रीमंतांची सेवा केली, आणि ती सेवा फुकट गेली. मान गुंडाळून ठेवून, कावळ्यासारखा धास्तावत, मी परक्यांच्या घरी जेवलो. आणि तरीही, हीन कर्मांत रमणाऱ्या अगे तृष्णे, तू फुगतच चालली आहेस; तुझे समाधान होत नाही.” कावळा हे लाचार जगण्याचे चित्र आहे. तो दाराजवळ उड्या मारतो, एखादा तुकडा उचलतो, आणि प्रत्येक आवाजाने दचकतो. तेलंगांच्या मते ही भीती परक्याच्या घरी जेवताना कोणी पाहील, याची आहे. प्रत्येक ओळ आधीच्या ओळीपेक्षा जास्त महागात पडते: आधी सुख, मग अभिमान, मग स्वाभिमान. तृष्णा हे सगळे गिळते, आणि फक्त वाढतच जाते. वैराग्यशतक, श्लोक २ (तृष्णा).