वैराग्यशतक
सगळ्यांपलीकडचा एक आनंद
त्रैलोक्याधिपतित्वमेव विरसं यस्मिन्महाशासने तल्लब्ध्वासनवस्त्रमानघटने भोगे रतिं मा कृथाः । भोगः कोपि स एक एव परमो नित्योदितो जृम्भते यत्स्वादाद्विरसा भवन्ति विषयास्त्रैलोक्यराज्यादयः ॥
“त्या महान साम्राज्यात त्रैलोक्याचे आधिपत्यसुद्धा बेचव वाटते. ते लाभल्यावर, आसने, वस्त्रे आणि मानसन्मान यांनी घडलेल्या भोगांत रमू नकोस. एक आनंद आहे, एकच, सर्वश्रेष्ठ, नित्य उगवलेला, आणि तो वाढतच जातो. त्याची एकदा चव घेतली, की इंद्रियांचे विषय, त्रैलोक्याचे राज्य आणि बाकी सगळे, बेचव होतात.” ते महान साम्राज्य, तेलंग स्पष्ट करतात, म्हणजे परमात्म्याचे, सर्वांच्या आत्म्याचे शासन. एक उपनिषद म्हणते, की सूर्य आणि चंद्र त्याच्या आज्ञेने स्थिर उभे आहेत. त्रैलोक्य म्हणजे स्वर्ग, पृथ्वी आणि पाताळ: जे काही आहे ते सगळे. त्यावर राज्य करणे, यापेक्षा मोठी इच्छा कोणी करू शकत नाही; आणि या आनंदापुढे त्यालाही चव नाही. आसने, वस्त्रे आणि मानसन्मान: आश्रयदाता कवीला काय देतो, त्याची कल्पना करा. दरबारात मानाचे आसन, उंची वस्त्रांची भेट, सभेत स्तुती. ज्या आनंदापुढे सर्वांवरचे राज्यही बेचव लागते, त्याच्यासमोर श्लोक या गोष्टी ठेवतो. वैराग्यशतक, श्लोक ४० (भोग क्षणभंगुर).