वैराग्यशतक
लाटेसारखे फुटणारे भोग
भोगास्तुङ्गतरङ्गभङ्गचपलाः प्राणाः क्षणध्वंसिनस्तोकान्येव दिनानि यौवनसुखं प्रीतिः प्रियेष्वस्थिरा । तत्संसारमसारमेव निखिलं बुद्ध्वा बुधा बोधका लोकानुग्रहपेशलेन मनसा यत्नः समाधीयताम् ॥
या वेळी कवी इतरांना शिकवणाऱ्या ज्ञानी माणसांशी बोलतात, आणि त्यांना कामाला लागायला सांगतात. “भोग उंच लाटा फुटाव्यात तसे चंचल आहेत. प्राण क्षणात नष्ट होतात. तारुण्याचे सुख थोडेच दिवस टिकते. प्रियजनांवरचे प्रेमही टिकत नाही. म्हणून, अहो ज्ञानी उपदेशकांनो, हा सगळा संसार निःसार आहे हे जाणा. जगाच्या कल्याणाकडे हळुवारपणे वळलेल्या मनाने स्थिर प्रयत्न करा.” उंच लाट शिखरावर असते, तेव्हा सर्वांत देखणी दिसते; आणि त्या शिखरावरच ती फुटते. सुखही ऐन भरात असतानाच संपते. या उपदेशकांना जग मागे सोडून जायला सांगितलेले नाही. त्यांचा प्रयत्न जगाचे भले मनात ठेवून व्हायचा आहे, कारण जे त्यांना गवसेल, ते त्यांच्याकडून इतरांपर्यंत पोहोचणार आहे. हा प्रयत्न कशासाठी, ते श्लोक सांगत नाही. १९१६ साली या पुस्तकाचा अनुवाद करणारे संन्यासी माधवानंद याचा अर्थ परमानंद मिळवण्याचा प्रयत्न असा घेतात. वैराग्यशतक, श्लोक ३४ (भोग क्षणभंगुर).