वैराग्यशतक
निवडायला आयुष्य अपुरे
तपस्यन्तः सन्तः किमधिनिवसामः सुरनदीं गुणोदारान्दारानुत परिचरामः सविनयम् । पिबामः शास्त्रौघानुत विविधकाव्यामृतरसान्न विद्मः किं कुर्मः कतिपयनिमेषायुषि जने ॥
इथे बोलणाऱ्याचा निर्णय अजून झालेला नाही. “देवांच्या नदीकाठी राहून आम्ही तप करावे? की गुणांनी थोर अशा पत्नीची अदबीने सेवा करावी? शास्त्रांचे प्रवाहच्या प्रवाह प्यावेत, की नाना प्रकारच्या काव्यांचे अमृत? काय करावे, ते आम्हाला कळत नाही; कारण माणसाचे आयुष्य म्हणजे पापण्यांच्या काही उघडझापा.” चार आयुष्ये पुढे ठेवली आहेत. देवांची नदी म्हणजे गंगा; तेलंग सांगतात, तिच्या काठी राहणे म्हणजे संसार सोडणे. दुसरे आयुष्य गृहस्थाचे, चांगल्या पत्नीबरोबरचे. तिसरे पंडिताचे, धर्मग्रंथांत बुडालेले; आणि चौथे काव्यरसिकाचे. प्रत्येक आयुष्य एक अख्खा जन्म भरून टाकेल; आणि जन्म एकच आहे, तोही छोटा. म्हणून बोलणारा चौरस्त्यावर उभा राहतो, आणि उघडझापा सरत जातात. या पुस्तकातल्या इतर श्लोकांत वन केव्हाच जिंकले आहे; या श्लोकात अजून काहीच जिंकलेले नाही. वैराग्यशतक, श्लोक ७६ (नित्य आणि अनित्य).