वैराग्यशतक
कमळाच्या पानावरचे पाणी
अमीषां प्राणानां तुलितविसिनीपत्रपयसां कृते किं नास्माभिर्विगलितविवेकैर्व्यवसितम् । यदाढ्यानामग्रे द्रविणमदनिःसंज्ञमनसां कृतं वीतव्रीडैर्निजगुणकथापातकमपि ॥
“कमळाच्या पानावरच्या पाण्यासारख्या अस्थिर असलेल्या या प्राणांसाठी, विवेक हरवून आम्ही काय नाही केले? पैशाच्या मदाने ज्यांची मने बधिर झाली आहेत, अशा श्रीमंतांपुढे आम्ही निर्लज्जपणे स्वतःच्या गुणांचे वर्णन करण्याचे पापसुद्धा केले.” कमळाच्या पानावरचा पाण्याचा थेंब कधीच आत मुरत नाही. तो घरंगळतो, थरथरतो, आणि वाऱ्याच्या हलक्या झुळुकीनेही खाली पडतो. आयुष्यही असेच हलकेच धरलेले असते. तरीही त्या थरथरत्या थेंबासाठी कवींनी वाटेल ते केले. त्यांनी सांगितलेली सर्वांत वाईट गोष्ट म्हणजे आत्मस्तुती. जुन्या भारतीय शिकवणीत हा मोठा दोष मानला जाई. या पुस्तकाचे एक अनुवादक माधवानंद नोंदवतात, की शास्त्रे याला आत्महत्येच्या पापाइतकेच गंभीर मानतात. आणि हे सगळे केले ते पैशाच्या नशेत ऐकण्याच्याही अवस्थेत नसलेल्या माणसांपुढे. उपरोध शांत आहे, पण धारदार. एवढी किंमत मोजून जे जपले, ते म्हणजे कोणत्याही क्षणी घरंगळून जाऊ शकणारे आयुष्य. वैराग्यशतक, श्लोक ५ (तृष्णा).