विदुर नीति · Counsel and the King
मूळ हेतूला धरून राहा
प्रयोजनेषु ये सक्ता न विशेषेषु भारत । तानहं पण्डितान्मन्ये विशेषा हि प्रसङ्गिनः ॥
“जे कामाच्या मूळ हेतूला धरून राहतात, त्याला फुटणाऱ्या फाट्यांना नाही, त्यांना मी पंडित मानतो. कारण फाटे माणसाला एकातून दुसऱ्यात ओढत नेतात.” प्रत्येक कामाचा एक हेतू असतो: ते काम ज्यासाठी करायचे, ती गोष्ट. त्याला फाटे फुटतात: तपशील, मानापमानाचे मुद्दे, कायम वाद घालता येतील असे प्रश्न. प्रत्येक फाटा दुसऱ्या फाट्याकडे नेतो, आणि मूळ हेतू नजरेआड होतो. नांगरणीच्या आधी बैल घ्यायला एक शेतकरी जत्रेत जातो. तो तीन दिवस एका दोरीच्या किमतीवरून घासाघीस करत बसतो. पाऊस येतो, आणि शेत नांगरायचे राहूनच जाते. इथे विदुर स्वतःच्या तोंडाने बोलतात: “मी पंडित मानतो”. आजच्या रात्रीच्या बोलण्याचा हेतू आहे कुटुंबात शांती. फाटे म्हणजे जुने अपमान, दुखावलेला अहंकार, आणि पहिला घाव कोणी घातला हा वाद. जो राजा हेतूला धरून राहील, तो पहाट होण्याआधी तो गाठू शकतो. अध्याय ६, श्लोक ४४.