विदुर नीति · Counsel and the King
श्रीच्या सात समिधा
धृतिः शमो दमः शौचं कारुण्यं वागनिष्ठुरा । मित्राणां चानभिद्रोहः सप्तैताः समिधः श्रियः ॥
“धैर्य, शांती, इंद्रियनिग्रह, शुचिता, करुणा, कधीही कठोर नसलेली वाणी, आणि मित्रांशी कधीही द्रोह न करणे: या सात श्रीच्या समिधा आहेत.” समिधा म्हणजे यज्ञात पवित्र अग्नीवर घालायच्या लाकडाच्या काड्या. अग्नी आपोआप पेटत राहत नाही. रोज समिधा घातल्या, तर तो तेजाने जळतो; तसाच सोडला, तर विझून राख होतो. श्रीचे, म्हणजे घराची समृद्धी असलेल्या लक्ष्मीदेवीचे, चित्रही असेच आहे: तिला खाद्य मिळत राहिले, तरच ती टिकते. सात समिधा या. धैर्य संकटात टिकून राहते. शांती मनाला प्रत्येक इच्छेबरोबर हेलकावे खाऊ देत नाही. निग्रह इंद्रियांना ताब्यात ठेवतो. शुचिता म्हणजे शरीराची आणि व्यवहाराची स्वच्छता. करुणेला दुसऱ्याचे दुःख जाणवते. सौम्य वाणी कोणालाच दुखावत नाही. आणि निष्ठा कधीच मित्रावर उलटत नाही. यांपैकी एकही गोष्ट एकदा करून संपत नाही. समिधांसारखीच प्रत्येक गोष्ट रोज पुन्हा अग्नीत घालावी लागते. आणि सातही गोष्टी स्वभावाच्या आहेत, संपत्तीच्या नव्हेत. श्रीमंताकडे यांतली एकही नसू शकते, आणि गरीब सातही जपू शकतो. पांडवांनी द्यूतात सर्वस्व गमावले. तेरा वर्षे ते धीराने टिकून राहिले, आणि त्यांनी दिलेला शब्द पाळला. आज राजे त्यांच्या बाजूने उभे आहेत. विदुर ज्या घराशी बोलत आहेत, त्याची या सात समिधांशी तुलना करून दाखवत आहेत. द्यूतसभेत दुर्योधन आणि कर्ण यांनी पांडवांवर आणि द्रौपदीवर अपमानांचा वर्षाव केला. कर्ण हा थोर धनुर्धर आणि दुर्योधनाचा जिवलग मित्र; पांडवांमधला धनुर्धर अर्जुन याला मारण्याची त्याने प्रतिज्ञा केली आहे. मत्सराने दुर्योधनाची शांती हिरावून घेतली आहे, आणि आप्तांना शत्रूसारखे वागवले गेले आहे. आज रात्री कुरुवंशाची श्री अजून तेजाने जळते आहे. पण तिच्यात चुकीची लाकडे घातली जात आहेत. अध्याय ६, श्लोक ३८.