विदुर नीति · Counsel and the King
बुद्धीने धन येत नाही
न बुद्धिर्धनलाभाय न जाड्यमसमृद्धये । लोकपर्यायवृत्तान्तं प्राज्ञो जानाति नेतरः ॥
“बुद्धीने धन मिळत नाही, आणि मंदपणाने दारिद्र्य येत नाही. जगाचे चढउतार शहाण्याला कळतात; इतरांना नाही.” हे कोणत्याही गावात दिसते. एक हुशार व्यापारी आपला माल एका तांड्याबरोबर पाठवतो, आणि वाटेत दरोडेखोर तो लुटतात. त्याच्या मंद शेजाऱ्याला वारशाने एक शेत मिळते, पाऊस चांगला पडतो, आणि तो श्रीमंत होतो. धन पाऊस आणि रस्ते, युद्ध आणि शांतता, एखाद्या आश्रयदात्याची मर्जी यांवर अवलंबून असते; आणि यांपैकी काहीच केवळ बुद्धीच्या हुकमात नसते. इथे छापलेल्या संस्कृत पाठासोबतची हिंदी टीका काशीराम यांनी लिहिली आहे. ते हे चढउतार पूर्वकर्मांचे फळ मानतात. माणसाने आधी जे केले, त्याप्रमाणे धन किंवा दारिद्र्य येते. तेही बुद्धीने बदलता येत नाही. शहाण्याला हेच कळते, आणि इतरांना कळत नाही. श्रीमंतीवरून बुद्धी सिद्ध होत नाही, आणि दारिद्र्यावरून मूर्खपणा. आज हातात असलेले धन उद्या फिरू शकते. अध्याय ६, श्लोक ३३.