विदुर नीति · Kinsmen and Fortune
एकालाही पुरेसे नाही
यत्पृथिव्यां व्रीहियवं हिरण्यं पशवः स्त्रियः । नालमेकस्य तत्सर्वमिति पश्यन्न मुह्यति ॥
क्षणापूर्वी विदुरांनी राजाला आपली हाव सोडायला सांगितले. ते म्हणाले, ज्यांच्याकडे हजार आहेत तेही जगतात, शंभर आहेत तेही जगतात; प्रत्येकजण जगण्याचा मार्ग शोधतोच. मग: “पृथ्वीवरचे सगळे तांदूळ आणि जव, सगळे सोने, सगळी गुरेढोरे आणि स्त्रिया, हे सगळे एका माणसालाही पुरेसे नाही. हे जो पाहतो, तो मोहात पडत नाही.” कुरुवंशाचा पूर्वज ययाति महाकाव्याच्या पहिल्या पर्वात जवळजवळ हेच सांगतो. त्याचे सासरे शुक्राचार्य यांनी त्याला अकाली वृद्धत्वाचा शाप दिला. त्याने आपले वृद्धत्व आपला धाकटा पुत्र पुरू याला दिले, आणि पुरूचे तारुण्य घेतले. हजार वर्षे सुख भोगल्यावर त्याने ते परत केले, आणि तो म्हणाला: उपभोगाने वासना कधीच शमत नाही; तूप ओतलेल्या अग्नीसारखा तो वाढतच जातो. त्या जगात श्रीमंत माणसाच्या स्त्रिया त्याच्या मालमत्तेतच मोजल्या जात; हा श्लोकही त्यांना तसेच मोजतो, धान्य आणि गुरांच्या कळपांसोबत. जो हे पाहतो, तो स्वतःच्याच हावेने फसत नाही. दुर्योधनाच्या हाती सगळे कुरुराज्य आहे, आणि तरी तो पाच गावेही सोडायला तयार नाही. या श्लोकाप्रमाणे सगळी पृथ्वीसुद्धा त्याला पुरी पडणार नाही. अध्याय ७, श्लोक ८४.