विदुर नीति · Kinsmen and Fortune
फक्त शुक्राचार्य चुकत नाहीत
न कश्चिन्नापनयते पुमानन्यत्र भार्गवात् । शेषसंप्रतिपत्तिस्तु बुद्धिमत्स्वेव तिष्ठति ॥
“नीतीत कधीच चुकत नाही, असा भार्गवाशिवाय दुसरा कोणी पुरुष नाही. पण जे उरले आहे, ते योग्य रीतीने सावरणे, हे शहाण्यांचे काम.” भार्गव म्हणजे भृगू ऋषींच्या वंशातले. ते म्हणजे शुक्राचार्य: असुरांचे गुरू, आणि नीतीचे महान आचार्य. असुर म्हणजे देवांशी युद्ध करणारे दैत्य. नीतीचा एक ग्रंथ शुक्राचार्यांच्या नावाने ओळखला जातो. प्रत्येक माणूस चुकतो; नीतीचे सर्वश्रेष्ठ आचार्यच तेवढे चुकांपासून मुक्त आहेत. चूक झाली म्हणून माणूस मूर्ख ठरत नाही. शहाणा ओळखायचा तो, अजून आपल्या हाती असलेला भाग तो कसा हाताळतो यावरून. काशीराम दुसऱ्या ओळीचा अर्थ असा लावतात: झाले ते झाले; आता जे करायचे उरले आहे, ते शहाण्यांवर अवलंबून आहे, खुद्द राजासारख्या माणसांवर. हा श्लोक एक दार उघडतो. आधी झालेली चूक पुढची चूक ठरवत नाही. अध्याय ७, श्लोक ३०.