विदुर नीति · Mastering the Senses
गर्वाची नशा
विद्यामदो धनमदस्तृतीयोऽभिजनो मदः । मदा एतेऽवलिप्तानामेत एव सतां दमाः ॥
“विद्येचा मद, धनाचा मद, आणि तिसरा कुळाचा मद: गर्विष्ठांना हे तिन्ही नशा चढवतात. सज्जनांना हेच तिन्ही लगाम घालतात.” मद हा शब्द गर्वासाठीही वापरतात, आणि नशेसाठीही. विद्या, संपत्ती आणि मोठे कुळ गर्विष्ठ माणसाच्या डोक्यात दारूसारखे चढतात. तो मोठ्याने बोलतो, ऐकणे थांबवतो, आणि नियम इतरांसाठी असतात, असे मानतो. काशीराम तिसरा मद म्हणजे आपल्या कुळाचा, आणि आपल्या पाठीशी उभ्या असलेल्या माणसांचा गर्व, असा घेतात. सज्जनांमध्ये याच देणग्या उलटे काम करतात; त्या अंकुश ठरतात. विद्येमुळे चांगल्या माणसाला कळते, की आपल्याला किती कमी ठाऊक आहे. संपत्ती आणि मोठे नाव असले, की एखाद्या बेफिकीर कृत्याने गमावण्यासारखे त्याच्याकडे जास्त असते; म्हणून तो जपून वागतो. श्रीमंत घरचा मुलगा नोकरांना कस्पटासमान वागवू शकतो, किंवा त्यांची नावे लक्षात ठेवू शकतो. पैसा तोच; पण त्या पैशाने मुलगा कसा घडतो, ते मात्र वेगळे. अध्याय २, श्लोक ४४.