विदुर नीति · Mastering the Senses
चंद्रासारखी वाढणारी संकटे
यो जितः पञ्चवर्गेण सहजेनात्मकर्षिणा । आपदस्तस्य वर्धन्ते शुक्लपक्ष इवोडुराट् ॥
“जन्मापासून सोबत असलेली आणि माणसाला सतत ओढत नेणारी पाच इंद्रिये ज्याला जिंकतात, त्याची संकटे शुक्ल पक्षातल्या चंद्रासारखी वाढत जातात.” इंद्रिये उपजत असतात. गोड चव किंवा मऊ बिछाना हवासा वाटायला कोणाला शिकावे लागत नाही. आणि ती ओढतात. प्रत्येक इंद्रिय माणसाला आपल्या सुखाकडे खेचते, आणि त्याने जे करायचे ठरवले होते, त्यापासून दूर नेते. भारतीय महिन्याचे दोन पक्ष असतात. शुक्ल पक्षात चंद्र रोज रात्री थोडा थोडा वाढतो, आणि शेवटी पूर्ण होतो; कृष्ण पक्षात तो कलेकलेने कमी होतो. इंद्रियांच्या आहारी गेलेल्या माणसाची संकटेही अशीच वाढतात. मौजेसाठी घेतलेले छोटे कर्ज मोठे होते. ते लपवायला एक खोटे बोलले, की ते निभावायला आणखी दोन खोटी बोलावी लागतात. कोणत्याही एका रात्री फारसा फरक दिसत नाही; आणि मग एका रात्री चंद्र पूर्ण झालेला असतो. अध्याय २, श्लोक ५५.