विदुर नीति · The Forest and the Tigers
आधी हिशेब, मग मदतनीस
कृत्यानि पूर्वं परिसङ्ख्याय सर्वाण्यायव्यये चानुरूपां च वृत्तिम् । सङ्गृह्णीयादनुरूपान्सहायान् सहायसाध्यानि हि दुष्कराणि ॥
“आधी करायच्या सगळ्या कामांचा हिशेब करावा; जमा आणि खर्च यांचा, आणि सेवा करणाऱ्यांना योग्य अशा उपजीविकेचाही. मग योग्य मदतनीस जमवावेत; कारण कठीण कामे मदतनिसांच्याच साहाय्याने होतात.” हा क्रम बांधकाम करणाऱ्याचा आहे. किल्ला बांधायचा ठरवणारा राजा आधी कामाचा अंदाज घेतो: तटबंदी, दरवाजे, विहीर. खजिन्यात किती आहे, कामाला किती लागेल, आणि प्रत्येक गवंड्याला आणि मुकादमाला किती द्यावे लागेल, याचा तो हिशेब करतो. त्यानंतरच तो माणसे कामाला लावतो; आणि लावतो ती कामाला योग्य असलेली. हिशेब टाळला, तर पैसा अर्ध्यावरच संपतो. मग आधीच्या श्लोकातली पगारकपात येते, आणि कामगार अर्धवट बांधलेली भिंत सोडून चालते होतात. मुळात मदतनीस का लागतात, हे शेवटची ओळ सांगते. किल्ला एका माणसाच्या दोन हातांनी उभा राहत नाही; राज्य टिकवणेही तसेच. अध्याय ५, श्लोक २४.