विदुर नीति · The Forest and the Tigers
सेवकांच्या पोटावर पाय नको
न भृत्यानां वृत्तिसंरोधनेन राज्यं धनं सञ्जिघृक्षेदपूर्वम् । त्यजन्ति ह्येनं वञ्चिता वै विरुद्धाः स्निग्धा ह्यमात्याः परिहीनभोगाः ॥
“सेवकांची उपजीविका बंद करून नवे धन किंवा नवे राज्य मिळवू पाहू नये. फसवले गेलेले सेवक धन्याच्या विरोधात जातात, आणि त्याला सोडून जातात. मंत्रीही तसेच: धन्याला कितीही जीव लावणारे असले, तरी त्यांच्या सुखसोयी काढून घेतल्या, की तेही जातात.” राजाचे सेवक तो देईल त्यावर जगत: पगार, धान्य, किंवा जमिनीचे इनाम. खजिना भरण्यासाठी ते बंद करणे, ही काटकसर वाटते. विदुर त्याला फसवणूक म्हणतात, आणि त्याची किंमत मोजून दाखवतात. आपल्याला फसवले गेले, हे सेवकांना कळते. ते वैरी बनतात, आणि मग निघून जातात. धन्यावर प्रेम करणारे मंत्रीसुद्धा, जगण्याचे साधन गेले की त्याला सोडतात. एखाद्या राजाला नवा प्रांत हवा आहे, अशी कल्पना करा. मोहिमेचा खर्च भागवण्यासाठी तो आपल्या जुन्या अधिकाऱ्यांची गावांची इनामे परत घेतो. पैसा येतो, आणि सैन्य कूच करते. पण ज्या सरदारांनी ते सैन्य चालवायचे होते, ते त्याच्या शत्रूला जाऊन मिळालेले असतात; आणि त्याच्या योजनांची माहितीही बरोबर घेऊन गेलेले असतात. अध्याय ५, श्लोक २३.