विदुर नीति · The Forest and the Tigers
मोर आणि कावळे
काकैरिमांश्चित्रबर्हान्मयूरान् पराजयेथाः पाण्डवान्धार्तराष्ट्रैः । हित्वा सिंहान्क्रोष्टुकान्गूहमानः प्राप्ते काले शोचिता त्वं नरेन्द्र ॥
“हे पांडव म्हणजे रंगीबेरंगी पिसाऱ्याचे मोर, आणि आपले पुत्र म्हणजे कावळे. या कावळ्यांकरवी आपण त्या मोरांना हरवू पाहता. सिंहांना सोडून आपण कोल्ह्यांना पाठीशी घालता. वेळ येईल, तेव्हा आपल्याला शोक करावा लागेल.” विदुर आपल्या भावाला जे बोलतात, त्यांतले हे काही सगळ्यांत कठोर शब्द आहेत. रत्नजडित वाटावा अशा पिसाऱ्याचा मोर हा पक्ष्यांमधला सगळ्यांत देखणा पक्षी; कावळा बेरंगी आणि भांडखोर, उष्टे-खरकटे खाऊन जगणारा. सिंह हा पशूंचा राजा. कोल्हा धूर्त; दुसऱ्यांनी केलेल्या शिकारीवर तो जगतो. दोन्ही जोड्यांत एकीकडे पाच पांडव आहेत, आणि दुसरीकडे धृतराष्ट्राचे शंभर पुत्र. हलक्या बाजूच्या जोरावर थोर बाजूला हरवण्याची आशा राजा धरून आहे. तो सिंहांकडे पाठ फिरवतो, आणि कोल्ह्यांना जपतो. शेवटची ओळ हा इशारा आहे, आणि तो खरा ठरला, हे वाचकाला ठाऊक आहे. आजच्या दिल्लीच्या उत्तरेला कुरुक्षेत्राच्या मैदानावर अठरा दिवस युद्ध झाले. त्यात राजाचे शंभरच्या शंभर पुत्र मारले गेले, आणि त्यांचा शोक करायला तो जिवंत राहिला. अध्याय ५, श्लोक २१.