विदुर नीति · The Forest and the Tigers
आयुष्य कापणाऱ्या सहा तलवारी
अतिमानोऽतिवादश्च तथाऽत्यागो नराधिप । क्रोधश्चात्मविधित्सा च मित्रद्रोहश्च तानि षट् ॥ एत एवासयस्तीक्ष्णाः कृन्तन्त्यायूंषि देहिनाम् । एतानि मानवान्घ्नन्ति न मृत्युर्भद्रमस्तु ते ॥
राजा एक प्रश्न विचारतो. वेदांनी माणसाला शंभर वर्षांचे आयुष्य सांगितले आहे. मग माणूस पूर्ण आयुष्य का जगत नाही? विदुर उत्तरादाखल सहा दोष सांगतात. अतिशय गर्व, कठोर आणि अति बोलणे, कधीच काही न देण्याची वृत्ती, राग, फक्त स्वतःचे पोट भरण्याची इच्छा, आणि मित्राशी द्रोह. “याच त्या धारदार तलवारी, ज्या माणसांचे आयुष्य कापतात. माणसांना हेच मारतात, मृत्यू नव्हे. आपले कल्याण असो.” या चित्रात मृत्यू हा फक्त शेवटचा घाव आहे. त्याआधीचे संथ काम हे सहा दोष करतात. गर्व आणि कठोर शब्द शत्रू निर्माण करतात. कंजूषपणा आणि स्वार्थ यांमुळे गरजेच्या वेळी माणसाला मित्रच उरत नाहीत. रागाच्या भरात तो अशी भांडणे ओढवून घेतो, जी त्याला जिंकता येत नाहीत; आणि विश्वासघात झालेला मित्र सगळ्यांत कडवा शत्रू बनतो. या सहांपैकी कोणताच दोष एका फटक्यात मारत नाही. संकटात जे माणसाच्या पाठीशी उभे राहिले असते, त्यांना प्रत्येक दोष हळूहळू दूर करत जातो. शेवटचा आशीर्वाद भावाचा आहे: यांपैकी एकही तलवार आपल्यापर्यंत न पोहोचो. अध्याय ५, श्लोक १०-११.