विदुर नीति · The Swan's Teaching
शिव्या देणाऱ्यालाच जाळणारा राग
आक्रुश्यमानो नाक्रोशेन्मन्युरेव तितिक्षतः । आक्रोष्टारं निर्दहति सुकृतं चास्य विन्दति ॥
“कोणी शिव्या दिल्या, तर उलट शिव्या देऊ नयेत. सोसणाऱ्याचा रागच शिव्या देणाऱ्याला जाळून टाकतो, आणि शिव्या देणाऱ्याचे पुण्य सहन करणाऱ्याला मिळते.” पुण्य म्हणजे सत्कर्मांचा साठा; जुन्या समजुतीप्रमाणे त्याचे फळ इथे आणि मृत्यूनंतरही मिळते. इथे ते अपमान करणाऱ्याकडून गप्प राहणाऱ्याकडे जाते. समजा, रस्त्यात एखाद्या माणसाला त्याचा शेजारी शिव्या देतो आहे. तो काही बोलत नाही; चालू लागतो. श्लोक म्हणतो, यातून दोन गोष्टी घडतात. त्याने गिळलेला राग वाया जात नाही: तो शिव्या देणाऱ्यावरच उलटतो. आणि शिव्या देणाऱ्याची पुण्याई या गप्प माणसाच्या खाती जमा होते. म्हणजे त्याचे मौन ही शरणागती नाही. राग त्याच्याकडेच राहतो, आणि त्याने तोंडातून एक शब्दही न काढता तो राग आपले काम करतो. पुण्याचा हिशेब बाजूला ठेवला, तरी हे दृश्य ओळखीचे आहे: ओरडले कोण, हे गल्लीच्या लक्षात राहते. अध्याय ४, श्लोक ५.