विदुर नीति · The Swan's Teaching
चार ध्येये, चार वाटा
बुद्ध्या भयं प्रणुदति तपसा विन्दते महत् । गुरुशुश्रूषया ज्ञानं शान्तिं योगेन विन्दति ॥
“बुद्धीने भीती दूर होते. तपाने मोठेपण मिळते. गुरूच्या सेवेने ज्ञान मिळते. आणि योगाने शांती मिळते.” चार ध्येये, आणि प्रत्येकाची वाट वेगळी. बुद्धी म्हणजे एखादी गोष्ट जशी आहे, तशी पाहणे; बरीचशी भीती जे नीट दिसत नाही, त्यातच दडलेली असते. तप, म्हणजे स्वेच्छेने सोसलेले कष्ट, ही मोठेपणाची वाट. जुन्या भारतात शिष्य गुरूच्या घरी राहत असे. तो पाणी भरी, सरपण आणी, गुरे राखी, आणि सेवा करता करता शिकत असे. इथे योग म्हणजे मन स्थिर धरून ठेवणारी साधना; गांगुली त्याला आत्मसंयम म्हणतात. अशांतीपासून मुक्त मन कसे मिळेल, असे राजाने आत्ताच विचारले आहे. या चारांतली पहिली आणि शेवटची गोष्ट हेच त्याचे उत्तर. आपली स्थिती तो स्वच्छ पाहील, तेव्हा त्याची भीती जाईल; आणि शांती मिळेल, ती फक्त आवरलेल्या मनाला. अध्याय ४, श्लोक ५२.