विदुर नीति · The Wise and the Fool
स्वतःपुढे लाजणारा
य आत्मनाऽपत्रपते भृशं नरः स सर्वलोकस्य गुरुर्भवत्युत । अनन्ततेजाः सुमनाः समाहितः स तेजसा सूर्य इवावभासते ॥
एका कारकुनाला हिशेबात एक चूक सापडते. ती दुसऱ्या कोणाच्याच कधी लक्षात येणार नाही. तरी तो ती दुरुस्त करतो, आणि धन्याला सांगतो. तोच या श्लोकातला माणूस. “ज्याला स्वतःपुढेच खूप लाज वाटते, तो माणूस सर्व जगाचा गुरू होतो. अपार तेजाचा, चांगल्या मनाचा आणि स्थिरचित्त असा तो सूर्यासारखा आपल्या तेजाने झळकतो.” बहुतेक लाज इतरांसमोर वाटते: कोणी पाहील, ही भीती. ही लाज स्वतःसमोरची आहे. इथे साक्षीदार माणसाचा स्वतःचा सद्सद्विवेक असतो, आणि तो नेहमीच हजर असतो. गुरू म्हणजे ज्याच्याकडे इतर आदराने पाहतात असा शिक्षक; काशीराम म्हणतात, असा माणूस सर्व माणसांत श्रेष्ठ मानला जातो. सूर्याचे चित्र अगदी नेमके आहे. सूर्य स्वतःच्याच तेजाने प्रकाशतो; तो प्रकाश कोणाकडून उसना घेत नाही. अशा माणसाला योग्य वागण्यासाठी कोणी पाहणारा लागत नाही. अध्याय १, श्लोक १२६.