विदुर नीति · The Wise and the Fool
एकट्याने नको
एकः स्वादु न भुञ्जीत एकश्चार्थान्न चिन्तयेत् । एको न गच्छेदध्वानं नैकः सुप्तेषु जागृयात् ॥
“उत्तम पदार्थ एकट्याने खाऊ नये. आपल्या कामांचा विचार एकट्याने करू नये. एकट्याने वाटेला लागू नये. आणि सगळे झोपले असताना एकट्याने जागू नये.” या चारही बाबतींत माणूस एकटा राहिल्याने उणा ठरतो. उत्तम पदार्थावरून आठवतो, तो वाटा न देता मेजवानी झोडणारा क्रूर माणूस. एकट्याने विचार केला, तर दुसऱ्या मनाला जे सुचले असते, ते निसटून जाते; म्हणूनच राजाला सल्लागार असतात. त्या काळी एकट्याने प्रवास करणे धोक्याचे होते: वाटेत चोर-लुटारू असत, हिंस्र पशू असत, आणि मदतीला हाक मारावी, असे जवळ कोणी नसे. शेवटची गोष्ट म्हणजे रात्रीचा पहारा. सगळे झोपले असताना जो एकटा जागा राहतो, त्याला सगळा पहारा एकट्यानेच करावा लागतो, आणि सगळी काळजीही एकट्यानेच वाहावी लागते. आज रात्री राजाने नेमके हेच केले. सारा राजवाडा झोपला होता, आणि तो जागा पडून होता. मग त्याने विदुरांना बोलावून घेतले. अध्याय १, श्लोक ५१.