विदुर नीति · The Wise and the Fool
संकटात न डगमगणारे
नाप्राप्यमभिवाञ्छन्ति नष्टं नेच्छन्ति शोचितुम् । आपत्सु च न मुह्यन्ति नराः पण्डितबुद्धयः ॥
“शहाणे लोक जे मिळू शकत नाही, त्याची आस धरत नाहीत. गेलेल्याचा शोक करत बसत नाहीत, आणि संकटात भांबावून जात नाहीत.” या तिन्ही एकाच मनोवृत्तीच्या, तीन वेळी दिसणाऱ्या बाजू आहेत. आधी: माणूस आवाक्याबाहेरच्या गोष्टीमागे धावून थकून जातो. नंतर: गेलेल्या गोष्टीचा शोक करून तो झिजतो. आणि संकटाच्या ऐन मधोमध घाबरगुंडी उडाली, तर सगळेच अधिक बिघडते. दुसरे महाकाव्य, रामायण, याचे चित्र देते. ज्या सकाळी रामांचा राज्याभिषेक व्हायचा होता, त्याच सकाळी त्यांना कळले, की त्याऐवजी त्यांना वनात जावे लागणार. ते जणू सारी पृथ्वीच सोडत होते. आणि रामायणाचे कवी वाल्मीकी सांगतात, की त्यांच्या मनःस्थितीत कोणताही बदल दिसला नाही. संस्कृत म्हणते, शहाणे लोक शोक करण्याची “इच्छा धरत नाहीत”. नुकसान इतरांप्रमाणे त्यांच्याही वाट्याला येते; पण त्यातच राहणे ते निवडत नाहीत. अध्याय १, श्लोक २८.