विदुर नीति · The Wise and the Fool
शहाण्याला वाटेवर ठेवणारे गुण
आत्मज्ञानं समारम्भस्तितिक्षा धर्मनित्यता । यमर्थान्नापकर्षन्ति स वै पण्डित उच्यते ॥
राजाने चांगला सल्ला मागितला, आणि विदुर उत्तरादाखल एक चित्र रेखाटतात: शहाण्या माणसाचे. प्रत्येक श्लोक त्यात एकेक रेषा जोडतो, आणि बहुतेक श्लोक एकाच शब्दांनी संपतात: “त्याला पंडित म्हणतात.” इथे पंडित म्हणजे केवळ शास्त्रे जाणणारा विद्वान नव्हे. पंडित म्हणजे शहाणा माणूस: ज्याला स्पष्ट दिसते, आणि जो योग्य वागतो. पहिली लक्षणे चार आहेत: आत्मज्ञान, कामाला हात घालण्याची तयारी, सहनशक्ती, आणि धर्मावरची स्थिर निष्ठा. हे गुण माणसाला जीवनाच्या खऱ्या उद्दिष्टांपासून ढळू देत नाहीत. ज्याला ते असे धरून ठेवतात, त्याला शहाणा म्हणतात. आत्मज्ञान म्हणजे आपण खरोखर कोण आहोत, आणि म्हणून आपण कशासाठी योग्य आहोत, हे जाणणे. सहनशक्ती म्हणजे तितिक्षा: थंडी-ऊन, दुःख आणि अपमान खचून न जाता सोसणे. प्रत्येक लक्षण कोणाचे चित्र आहे, आणि कोणाचे नाही, हे राजा ओळखेलच. अध्याय १, श्लोक २०.