यक्षप्रश्न
प्रत्येकातले श्रेष्ठ
धन्यानामुत्तमं किंस्विद्धनानां स्यात्किमुत्तमम् । लाभानामुत्तमं किं स्यात्सुखानां स्यात्किमुत्तमम् ॥ धन्यानामुत्तमं दाक्ष्यं धनानामुत्तमं श्रुतम् । लाभानां श्रेय आरोग्यं सुखानां तुष्टिरुत्तमा ॥
“भाग्यांत श्रेष्ठ काय?” “दक्षता.” “धनांत श्रेष्ठ?” “विद्या.” “लाभांत श्रेष्ठ?” “आरोग्य.” “सुखांत श्रेष्ठ?” “समाधान.” दक्षता याआधी आली होती, धर्म जिथे सामावतो ते ठिकाण म्हणून. इथे ती सगळ्यांत मोठे भाग्य मानली आहे. नंदलाल पुढे सांगतात की इथे दक्षता म्हणजे इतरांच्या भल्यासाठी वापरलेली दक्षता. विद्या चोर चोरू शकत नाही, राजा हिरावू शकत नाही, आणि वारसदार तिच्यात वाटा मागू शकत नाही. शिष्याला दिल्याने ती कमी होत नाही. म्हणूनच तिचे स्थान सोन्याहून वरचे. इतर प्रत्येक लाभ भोगायला निरोगी शरीर लागते. नेहमी आजारी असणाऱ्या श्रीमंताने निरोगी गरिबापेक्षा कमीच मिळवलेले असते. इतर सुखे भोगता भोगता संपतात, आणि आणखीची हाव मागे ठेवतात. समाधानाला आणखी काही नको असते, म्हणून ते कधी संपत नाही. चार उत्तरे क्रमाने पुढे जातात: माणूस काय करू शकतो, तो काय जाणतो, त्याचे शरीर, आणि शेवटी त्याचे मन. सगळ्यांत श्रेष्ठ ते, ज्यासाठी काहीच मोजावे लागत नाही. हा श्लोकही निवडक सुभाषितांमध्ये आहे. श्लोक ७३-७४.