प्रमुख उपनिषदे · छान्दोग्योपनिषद्
उत्तरोत्तर दूर पोहोचणारी इंद्रिये
प्राणेषु पञ्चविधं परोवरीयः सामोपासीत प्राणो हिंकारो वाक्प्रस्तावश्चक्षुरुद्गीथः श्रोत्रं प्रतिहारो मनो निधनं परोवरीयांसि वा एतानि ॥ १ ॥ परोवरीयो हास्य भवति परोवरीयसो ह लोकाञ्जयति य एतदेवं विद्वान्प्राणेषु पञ्चविधं परोवरीयः सामोपास्त इति तु पञ्चविधस्य ॥ २ ॥
पाच भागांचे शेवटचे साम आपल्या आत आहे, आणि ते चढत जाते. गंध हिंकार, वाणी प्रस्ताव, डोळा उद्गीथ, कान प्रतिहार, आणि मन निधन. प्रत्येक आधीच्यापेक्षा श्रेष्ठ आहे. शंकराचार्य हा चढ दाखवतात. नाकाला फक्त त्याच्यापर्यंत पोहोचणारा गंध कळतो. वाणी दूरच्या गोष्टीलाही नाव देते. डोळा शब्दांपेक्षा जास्त दाखवतो. आणि मन सर्वांत व्यापक; ते इंद्रियांच्याही पलीकडे पोहोचते. म्हणून उपासकाचे जीवन उत्तरोत्तर चांगले होते, आणि त्याला एकाहून एक उच्च जगे मिळतात. पाच भागांच्या सामाचा विचार इथे संपतो.