प्रमुख उपनिषदे · छान्दोग्योपनिषद्
प्रत्येक शब्दात सात भाग
अथ सप्तविधस्य वाचि सप्तविध्ं सामोपासीत यत्किंच वाचो हुमिति स हिंकारो यत्प्रेति स प्रस्तावो यदेति स आदिः ॥ १ ॥ यदुदिति स उद्गीथो यत्प्रतीति स प्रतिहारो यदुपेति स उपद्रवो यन्नीति तन्निधनम् ॥ २ ॥ दुग्धेऽस्मै वाग्दोहं यो वाचो दोहोऽन्नवानन्नादो भवति य एतदेवं विद्वान्वाचि सप्तविधं सामोपास्ते ॥ ३ ॥
काही सामांना सात भाग असत. त्यांत आणखी दोन भाग येतात: आदि, म्हणजे “आरंभ”, जो शंकराचार्यांच्या मते ॐ आहे; आणि उपद्रव, म्हणजे निधनाच्या “जवळ जाणे”. हे सात भाग हा अध्याय वाणीत, सूर्याच्या दिवसात आणि त्यांच्याच नावांत शोधतो. आधी वाणी. प्रत्येक भाग त्याच्या नावाची सुरुवात करणाऱ्या ध्वनीत ऐकू येतो. प्रत्येक “हिं” म्हणजे हिंकार. प्रस्तावाची सुरुवात “प्र”ने होते, म्हणून प्रत्येक “प्र” म्हणजे प्रस्ताव. प्रत्येक “आ” म्हणजे आदि, आणि प्रत्येक “उद्” म्हणजे उद्गीथ. प्रत्येक “प्रति” म्हणजे प्रतिहार, प्रत्येक “उप” म्हणजे उपद्रव, आणि प्रत्येक “नि” म्हणजे निधन. असंख्य संस्कृत शब्द याच ध्वनींनी सुरू होतात. म्हणजे साम साऱ्या वाणीत भरलेले आहे. हे जाणणाऱ्यासाठी वाणी गाईसारखी पान्हा सोडते: भरपूर अन्न, आणि ते भोगायला आरोग्य.