प्रमुख उपनिषदे · छान्दोग्योपनिषद्
सूर्याच्या मध्यातली थरथर
अथ येऽस्योर्ध्वा रश्मयस्ता एवास्योर्ध्वा मधुनाड्यो गुह्या एवादेशा मधुकृतो ब्रह्मैव पुष्पं ता अमृता आपः ॥ १ ॥ ते वा एते गुह्या आदेशा एतद्ब्रह्माभ्यतपं स्तस्याभितप्तस्य यशस्तेज इन्द्रियं वीर्यमन्नाद्यंरसोऽजायत ॥ २ ॥ तद्व्यक्षरत्तदादित्यमभितोऽश्रयत्तद्वा एतद्यदेतदादित्यस्य मध्ये क्षोभत इव ॥ ३ ॥ ते वा एते रसानांरसा वेदा हि रसास्तेषामेते रसास्तानि वा एतान्यमृतानाममृतानि वेदा ह्यमृतास्तेषामेतान्यमृतानि ॥ ४ ॥
वरच्या दिशेच्या किरणांत शेवटचा आणि सर्वश्रेष्ठ मध आहे. त्याच्या मधमाश्या म्हणजे गूढ शिकवणी, आणि त्याचे फूल ब्रह्म. या संस्कृत शब्दाला दोन अर्थ आहेत. एक, सर्व गोष्टींमागचे एकमेव सत्य, ब्रह्म; आणि दुसरा, वेदातला पवित्र शब्द. शंकराचार्य म्हणतात, इथे अर्थ पवित्र शब्द, म्हणजे ॐ. आणि गूढ शिकवणी म्हणजे त्यांच्या मते गुप्त विधी आणि उपासना. या फुलानेही कीर्ती, तेज, तल्लख इंद्रिये, वीर्य आणि अन्न दिले. त्याचा मध सूर्याच्या मध्यभागी स्थिरावला. तिथे जी थरथर दिसते, ती हीच. म्हणजे सूर्याचे हे पाच रंग सारांचेही सार आहेत. वेद हे जगाचे सार, आणि हे रंग वेदांचे सार. ते अमृतांचेही अमृत आहेत, कारण वेद अमर आहेत, आणि हे रंग त्यांचे अमृत. आता हा मध कोणाचे अन्न आहे, आणि माणूस त्यांच्यात कसा सामील होऊ शकतो, ते पाहू.