प्रमुख उपनिषदे · ईशोपनिषद्
जिथे दुःख संपते
यस्मिन्सर्वाणि भूतान्यात्मैवाभूद्विजानतः । तत्र को मोहः कः शोक एकत्वमनुपश्यतः ॥ ७ ॥
पुढचा मंत्र हा विचार शेवटापर्यंत नेतो. ज्याला खरी समज आली, त्याच्यासाठी सर्व प्राणी त्याचा स्वतःचाच आत्मा झालेले असतात. हे एकत्व पाहणाऱ्याला मग कसला मोह, आणि कसला शोक? मोह आणि शोक एकाच मुळातून उगवतात. वस्तू आणि माणसे आपल्याहून वेगळी आहेत, असे आपण मानतो. मग त्यांना चिकटून राहतो, ती गमावण्याची भीती बाळगतो, आणि गमावली की दुःख करतो. ज्याला सर्वांत एकच आत्मा दिसतो, त्याच्यासाठी बाहेर धरून ठेवण्यासारखे काही नसते, आणि गमावण्यासारखेही काही नसते. मूळच तुटते, आणि त्याबरोबर मोह आणि शोकही गळून पडतात. मंत्र हे प्रश्नाच्या रूपात विचारतो, कारण उत्तर उघड आहे: मग दुःख उरणार तरी कुठून?