प्रमुख उपनिषदे · कठोपनिषद्
एक वारा, अनेक रूपे
वायुर्यथैको भुवनं प्रविष्टो रूपं रूपं प्रतिरूपो बभूव । एकस्तथा सर्वभूतान्तरात्मा रूपं रूपं प्रतिरूपो बहिश्च ॥ १० ॥
दुसरे चित्र तेच शब्द वापरते, फक्त अग्नीऐवजी वारा. एकच वारा जगात शिरला आहे, आणि ज्यात शिरतो, त्याच्या आकाराचा होतो. तसाच सर्व प्राण्यांच्या अंतरी असलेला एकच आत्मा प्रत्येकाच्या आकाराचा होतो, आणि तरीही त्यांच्या बाहेर राहतो. बासरीत वारा सूर होतो. शिडात तो रेटा होतो. शरीरात तो श्वास होतो, आणि प्रत्येक अवयवात पसरतो. तरी बाहेरचा वारा तोच असतो; त्याचे कधी तुकडे झालेले नसतात. आत्म्याचेही तसेच: इथे माणूस, तिथे पक्षी, तिथे मुंगी. प्रत्येकाला आपले स्वतःचे छोटेसे जीवन आहे असे वाटते. तरी त्या सगळ्यांतले जीवन एकच आहे, आणि ते त्या सगळ्यांच्या पलीकडे मोकळे राहते.