प्रमुख उपनिषदे · प्रश्नोपनिषद्
चाकाचा तुंबा
अरा इव रथनाभौ कला यस्मिन्प्रतिष्ठिताः । तं वेद्यं पुरुषं वेद यथ मा वो मृत्युः परिव्यथा इति ॥ ६ ॥
हा तो श्लोक. चाकाचे आरे जसे तुंब्यात रोवलेले असतात, तशा या कला पुरुषात स्थिरावलेल्या आहेत. जाणायचा तो हाच: त्याला जाणा, म्हणजे मृत्यू तुम्हाला सतावणार नाही. बैलगाडीचे चाक डोळ्यांसमोर आणा. आरे चहूकडे पसरलेले असतात, पण ते सगळे मधल्या तुंब्यात रोवलेले असतात; तुंबा नसेल, तर चाक कोसळते. तसेच प्राण, शरीर, इंद्रिये, मन आणि बाकी सारे पुरुषावर टिकलेले आहे. मृत्यूची भीती वाटते, कारण आपण स्वतःला आरे समजतो: हे शरीर, हे मन, हे नाव. तुंबा जाणा, म्हणजे मृत्यूची पकड सुटते; कारण आरे गेले तरी तुंबा तुटत नाही.