प्रमुख उपनिषदे · प्रश्नोपनिषद्
जवळचे जग
तद्ये ह वै तत् प्रजापतिव्रतं चरन्ति ते मिथुनमुत्पादयन्ते । तेषामेवैष ब्रह्मलोको येषां तपो ब्रह्मचर्यं येषु सत्यं प्रतिष्ठितम् ॥ १५ ॥
आता जीव कुठून येतात, यावरून पिप्पलाद ते कुठे जातात याकडे वळतात. प्रजापतीचे हे व्रत, म्हणजे आत्ता सांगितलेला पतिपत्नींच्या प्रेमाचा नियम, जे पाळतात, ते संतती निर्माण करतात. प्रजापतीने जशी आपली जोडी निर्माण केली, तसेच. ज्यांच्यात तप आणि संयम आहे, आणि सत्य दृढ आहे, त्यांचाच हा ब्रह्मलोक. ब्रह्मलोक म्हणजे ब्रह्मदेवाचे जग. ब्रह्मदेव हा सृष्टिकर्ता देव; तो ब्रह्म नव्हे, ते एकमेव सत्य नव्हे. त्याचे जग हा एक स्वर्ग आहे. पण मंत्र “हा” ब्रह्मलोक म्हणतो, म्हणजे जवळचा. शंकराचार्य त्याचा अर्थ चंद्रलोक असा घेतात, जो दक्षिणेच्या मार्गाने गाठायचा. व्रते पाळणाऱ्या, खरे बोलणाऱ्या सज्जन गृहस्थांना मिळणारे हे फळ आहे. ते खरे आहे, पण टिकणारे नाही.