प्रमुख उपनिषदे · प्रश्नोपनिषद्
ऊब निघून जाते तेव्हा
तेजो ह वा उदानस्तस्मादुपशान्ततेजाः । पुनर्भवमिन्द्रियैर्मनसि सम्पद्यमानैः ॥ ९ ॥
उदानालाही जोडीदार आहे. तेज, म्हणजे उष्णता, हाच उदान. म्हणून माणसातले तेज शांत होते, तेव्हा त्याची इंद्रिये मनात विलीन होतात, आणि तो नव्या जन्माकडे निघतो. बाहेर उदान म्हणजे जगातले तेज, अग्नीचा आणि सूर्याचा प्रकाश. आत तो शरीराची ऊब. मरणाऱ्या माणसाजवळ जो कधी बसला आहे, त्याने हे पाहिले आहे. शरीर थंड पडत जाते. मरणारा आधी पाहायचा आणि ऐकायचा थांबतो, मग बोलायचा. शंकराचार्य समजावतात, इंद्रिये नष्ट होत नाहीत. ती परत मनात गेलेली असतात, आणि मन उदानाबरोबर निघायला तयार असते. ऊब आहे तोवर माणूस इथेच आहे. ती गेली, की उदानाचा प्रवास सुरू झालेला असतो, आणि पुढे नवा जन्म वाट पाहत असतो.