प्रमुख उपनिषदे · तैत्तिरीयोपनिषद्
चौथी व्याहृती
भूर्भुवः सुवरिति वा एतास्तिस्रो व्याहृतयः । तासामुहस्मै तां चतुर्थीम् । माहाचमस्यः प्रवेदयते । मह इति । तद्ब्रह्म । स आत्मा । अङ्गान्यन्या देवताः । भूरिति वा अयं लोकः । भुव इत्यन्तरिक्षम् । सुवरित्यसौ लोकः ॥ १ ॥
आता गुरू प्रत्येक शिष्याला ठाऊक असलेले तीन शब्द हाती घेतात: भूः, भुवः, सुवः. या व्याहृती, म्हणजे गायत्री मंत्राआधी म्हणायचे पवित्र उच्चार. गायत्री ही सूर्याची छोटी प्रार्थना, रोज सकाळ-संध्याकाळ म्हणायची. या तीन शब्दांचा अर्थ पृथ्वी, अंतरिक्ष आणि आकाश. माहाचमस्य नावाच्या ऋषींनी चौथी व्याहृती सांगितली: महः, म्हणजे “महानता”. महः म्हणजे ब्रह्म. आणि तेच आत्मा आहे: एका शरीराचे धड, ज्याचे अवयव म्हणजे इतर तीन व्याहृतींच्या देवता. हे शब्द रोज म्हटले जातात. म्हणून त्यांच्यावर ठेवलेले ध्यान शिष्य जाईल तिथे त्याच्याबरोबर जाते. जगाच्या प्रत्येक थरात पहिले तीन शब्द भाग आहेत, आणि महः संपूर्ण. आधी जगे: भूः म्हणजे ही पृथ्वी, भुवः मधले अंतरिक्ष, सुवः पलीकडचे जग.