प्रमुख उपनिषदे · तैत्तिरीयोपनिषद्
शंभरपटीची चढण
स एको मनुष्यगन्धर्वाणामानन्दः । श्रोत्रियस्य चाकामहतस्य । ते ये शतं मनुष्यगन्धर्वाणामानन्दाः । स एको देवगन्धर्वाणामानन्दः । श्रोत्रियस्य चाकामहतस्य । ते ये शतं देवगन्धर्वाणामानन्दाः । स एकः पितृणां चिरलोकलोकानामानन्दः । श्रोत्रियस्य चाकामहतस्य । ते ये शतं पितृणां चिरलोकलोकानामानन्दाः । स एक आजानजानां देवानामानन्दः ॥ २ ॥
असे शंभर मानवी आनंद म्हणजे मनुष्यगंधर्वांचा एक आनंद. गंधर्व म्हणजे स्वर्गातले गायक-वादक; हे मनुष्यगंधर्व आधी माणसे होते, आणि पुण्याईमुळे गंधर्व म्हणून जन्मले. त्यांचे शंभर आनंद म्हणजे स्वर्गातच जन्मलेल्या देवगंधर्वांचा एक आनंद. त्यांचे शंभर आनंद म्हणजे पितरांचा एक आनंद. पितर म्हणजे आपले पूजनीय दिवंगत पूर्वज; ते दीर्घकाळ टिकणाऱ्या पितृलोकात राहतात. पितरांचे शंभर आनंद म्हणजे स्वर्गात जन्मलेल्या आजानज देवांचा एक आनंद. प्रत्येक पायरीवर श्लोक एक पालुपद जोडतो: हा आनंदही वेद जाणणाऱ्या, आणि ज्याला कामना ग्रासत नाहीत अशा माणसाचा आहे. त्याला शिडी चढावी लागत नाही; हा आनंद त्याच्याकडे आधीच आहे. भाष्यकार नोंदवतात, विद्वत्ता आणि सज्जनपणा प्रत्येक पायरीवर तेच आहेत; फरक पडतो तो कामनांपासून सुटण्याने. सोडलेली प्रत्येक कामना शंभरपट मोठा आनंद खुला करते.