प्रमुख उपनिषदे · तैत्तिरीयोपनिषद्
आनंदाचे माप
भीषाऽस्माद्वातः पवते । भीषोदेति सूर्यः । भीषाऽस्मादग्निश्चेन्द्रश्च । मृत्युर्धावति पञ्चम इति । सैषाऽऽनन्दस्य मीमांसा भवति । युवा स्यात्साधुयुवाऽध्यायकः । आशिष्ठो दृढिष्ठो बलिष्ठः । तस्येयं पृथिवी सर्वा वित्तस्य पूर्णा स्यात् । स एको मानुष आनन्दः । ते ये शतं मानुषा आनन्दाः ॥ १ ॥
हा श्लोक दाखवतो, की सगळ्या गोष्टी चालवणारी शक्ती म्हणजे ब्रह्म. त्याच्या भीतीने वारा वाहतो, सूर्य उगवतो. त्याच्याच भीतीने अग्नी आणि देवांचा राजा इंद्र आपापले काम करतात, आणि या महाशक्तींपैकी पाचवा, मृत्यू, धावत असतो. आता गुरू ब्रह्मानंद मोजायला निघतात. सुरुवात माणसाच्या आयुष्यात मावू शकणाऱ्या सर्वोत्तम सुखापासून. एक तरुण डोळ्यांसमोर आणा: सज्जन, शिकलेला, चपळ, खंबीर आणि बलवान. आणि कल्पना करा, अख्खी पृथ्वी, तिच्या सगळ्या संपत्तीसकट, त्याची आहे. ते मानवी आनंदाचे एक माप. इथून गुरू आनंदाची एक शिडी उभी करतात. प्रत्येक पायरी खालच्या पायरीच्या शंभरपट. ब्रह्मानंद सगळ्या संपत्तीच्या किती पलीकडे आहे, हे त्यातून दिसावे.